پیدا کردن آبهای زیرزمینی یک کار علمی و مهندسی است و برخلاف باورهای قدیمی، امروز با روشهای دقیق زمینشناسی، ژئوفیزیکی و GIS انجام میشود.
مراحل علمی پیدا کردن آبهای زیرزمینی
۱ بررسی زمینشناسی منطقه
مهمترین مرحله این است که نوع سنگ و میزان شکستگیها تعیین میکند آب در کجا جمع میشود.
- شناسایی لایههای آهکی، ماسهسنگی یا آبرفتی
- بررسی وجود گسلها و شکستگیها (محلهای مناسب تجمع آب)
- توجه به مناطق آهکی با شکستگی زیاد که طبق مطالعات، بیشترین پتانسیل را دارند
۲ تحلیل شیب و توپوگرافی
شیب زمین مسیر حرکت آب را مشخص میکند.
- مناطق با شیب کم معمولاً محل تجمع آب هستند
- درهها و دشتهای پاییندست بهترین نقاط برای حفاری چاهاند
- استفاده از نقشههای توپوگرافی یا DEM
3 بررسی بارندگی و فاصله از رودخانهها
میزان تغذیه آبخوان به بارش و نفوذ آب بستگی دارد.
- مناطق با بارش بیشتر پتانسیل بالاتری دارند
- فاصله کم از رودخانهها و آبراههها یک شاخص مثبت است
- این عوامل در مدلهای GIS وزن بالایی دارند
4 استفاده از GIS و مدلهای فازی/AHP
روشهای نوین برای تعیین دقیق پتانسیل آب زیرزمینی.
- لایههای شیب، بارش، خاک، سنگ، کاربری اراضی و… را در GIS همپوشانی کنید
- مدلهای فازی و AHP طبق پژوهشها دقت ۷۰ تا ۷۸٪ دارند
- خروجی: نقشه پتانسیل آب زیرزمینی منطقه
۵ سنجشازدور (تصاویر ماهوارهای)
برای تشخیص رطوبت خاک، پوشش گیاهی و شکستگیها کاربرد دارد.
- استفاده از تصاویر لندست یا سنتینل
- تشخیص الگوهای رطوبتی و مسیرهای آب زیرسطحی
- ترکیب با GIS برای نتیجه دقیقتر
6 ژئوفیزیک (مقاومتسنجی الکتریکی)
دقیقترین روش برای تعیین عمق و ضخامت سفره آب.
- اندازهگیری مقاومت الکتریکی خاک
- لایههای مرطوب مقاومت کمتر دارند
- تعیین عمق دقیق آبخوان قبل از حفاری
7 اعتبارسنجی با چاههای موجود
برای اطمینان از صحت نتایج ضروری است.
- مقایسه نتایج با سطح آب چاههای اطراف
- بررسی کیفیت و دبی آب
- اصلاح مدل در صورت نیاز
روش باستانی دازینگ در ویدیوی زیر آموزش داده شده است: