مزایا و معایب هوش مصنوعی | آشنایی با هوش مصنوعی

امروزه هوش مصنوعی (AI) یکی از دستاوردهای مهم در زمینه تکنولوژی است که در تمامی حوزه ها کاربرد دارد. مثل: فناوری اطلاعات، کسب و کار، صنعت و حتی پزشکی و نظامی..

ایمان صدیقی و ایمان صادقی که از سنین نوجوانی از سال 1386 به ساخت ربات های مختلف مشغول بوده اند در این مقاله سعی کرده اند به زبانی قابل فهم برای عموم مردم، به هوش مصنوعی و مسائل پیرامون آن بپردازند.

در ابتدای بحث، هوش مصنوعی را میتوانیم به دو دسته: هوش مصنوعی ضعیف و قوی تقسیم کنیم.

ویژگی‌های هوش مصنوعی ضعیف بدین شرح است:

۱- محدود به یک وظیفه خاص (مانند شناسایی تصاویر یا ترجمه زبان).

۲- انجام کارهای مکرر (مزیت: افزایش سرعت و دقت)

۳- کمترین درجه انعطاف و تکامل (عدم انعطاف پذیری و وابسته به داده‌های آموزشی)

۴- الگوریتم‌های ثابت و قوانین خاص. (عدم توانایی در یادگیری از تجربیات جدید خارج از حوزه تعریف‌شده.)

این ۴ مورد از ویژگی‌های هوش مصنوعی ضعیف می‌باشد. حال به ۴ مورد از ویژگی‌های هوش مصنوعی قوی می‌پردازیم.

ویژگی های هوش مصنوعی قوی:

۱- دارای توانمندی یادگیری مداوم

۲- تفکر و حل مسائل پیچیده و نوآورانه

۳- تصمیمات در شرایط نامطمئن و از قبل تعریف نشده

۴- بهبود عملکرد با گذشت زمان و کسب تجربه

با این حال پیشنهاد می‌شود که از وابستگی و اعتماد بیش از حد به آن پیشگیری شود.

کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند AGI که هوش مصنوعی عمومی یا جامع نامیده میشود ممکن است تا اواخر دهه ۲۰۲۰ یا اوایل ۲۰۳۰ ظاهر شود، که فراتر از هوش انسانی در همه حوزه‌ها خواهد بود و به طور کامل در هر زمینه جایگزین انسان میشود.

مقایسه هوش انسانی و هوش مصنوعی

هوش انسانی و مصنوعی مکمل یکدیگر هستند، اما تفاوت‌های بنیادینی باهم دارند:

۱. تطبیق‌پذیری: انسان‌ها فعلا در مواجهه با موقعیت‌های جدید و ناشناخته برتر هستند (مانند خلاقیت در بحران‌ها)، در حالی که هوش مصنوعی فعلی در شرایط پیش‌بینی‌نشده ضعیف عمل می‌کند، هرچند مدل‌های جدید در حال پیشرفت هستند.

۲. تفکر خودآگاه و عاطفی: انسان‌ها دارای آگاهی، احساسات عمیق و اخلاقیات ذاتی هستند که تصمیم‌گیری‌های پیچیده را هدایت می‌کند. هوش مصنوعی در حال حاضر فاقد درک واقعی احساسات است و تنها می‌تواند آن‌ها را شبیه‌سازی کند.

۳. هوش عاطفی: انسان‌ها به طور طبیعی دارای همدلی، روابط اجتماعی و درک زمینه‌های فرهنگی هستند.

با این حال، اکنون هوش مصنوعی در سرعت پردازش داده، دقت محاسباتی و عدم خستگی، برتری دارد.

امروزه دستیارهای هوش مصنوعی، زندگی را آسان تر کرده اند و به سوالات کاربران به خوبی پاسخ میدهند و راهنمایی های لازم را ارائه میکنند.

پیشرفت‌های آینده هوش مصنوعی: 

افق‌های هیجان‌انگیز و چالش‌برانگیز

آینده AI با فناوری‌های نوظهور گره خورده است:

۱. هوش مصنوعی عام (AGI): پیش‌بینی‌ها از ۲۰۲۶-۲۰۳۰ متغیر است.

۲. پردازش زبان طبیعی پیشرفته (NLP): مدل‌هایی که زبان انسانی را کاملاً درک می‌کنند.

۳. یادگیری عمیق و شبکه‌های عصبی پیچیده: ادغام با کامپیوترهای کوانتومی برای حل مسائل غیرقابل تصور.

۴. عامل‌های هوشمند (Agentic AI): سیستم‌هایی که به طور مستقل عمل می‌کنند.

این پیشرفت‌ها می‌توانند علم را شتاب بخشند، اما نیاز به نظارت اخلاقی دارند.

معایب هوش مصنوعی چیست؟

۱- مسائل اخلاقی، حقوقی و حریم خصوصی مثل جمع آوری داده های شخصی را نقض رازنگهداری

۲- حذف میلیون ها شغل خصوصا آنهایی که به اتوماسیون وابسته هستند

۳- اعتماد و وابستگی بیش از حد به هوش مصنوعی که منجر به کاهش یادگیری و توانایی انسانها خواهد شد.

۴- تهدیدهای وجودی ربات ها و هوش مصنوعی در صورتی که خودمختار شوند.

کارشناسان توصیه میکنند که ریسک ها وجود دارند و نباید خطر هوش مصنوعی را نادیده گرفت.

منابع:

• دوره آموزش مزایا و معایب هوش مصنوعی / لعیا محمدی
• سایت ذهن آموز