سکته مغزی در نتیجه نرسیدن خون به مغز است که باعث میشود سلول های مغز آسیب دیده یا از بین بروند. بسته به محل درگیر شده در مغز، این آسیب منجر به علایم مختلفی می شود که می تواند دست و پای فرد، صورت او، توانایی راه رفتن و صحبت کردن شخص را تحت تاثیر قرار دهد.
یکی از مهم ترین و اصلی ترین علل مرگ و میر و ناتوانی درسراسر جهان می باشد، بیش از یک سوم مرگ های ناشی از سکته مغزی در جهان، در کشورهای در حال توسعه رخ می دهد.
حدود 90 الی 80 درصد سکته های مغزی از نوع ایسکمیک و 10 الی 20 درصد از آن هموراژیک می باشد.
مورتالیتی سکته حاد مغزی طی 30 روز ابتدایی پس از حادثه 10 درصد می باشد و باقی موارد با نقایص نولوروژیک همراه است.
آمار ایران:
در ایران هر ساله بیش از یکصد هزار نفر (به طور میانگین در هر روز 300 نفر دچار سکته حاد مغزی می شوند.)
علل بروز سکته مغزی:
1_ فشار خون بالا
2_ دیابت
3_ کلسترول بالا
4_ چاقی
5_ مصرف الکل
6_ استعمال دخانیات
7_ استفاده از قرص های پیشگیری از بارداری یا هورمون درمانی
8_ سابقه خانوادگی سکته قلبی و مغزی
9_ عدم انجام فعالیت بدنی و فیزیکی
سکته مغزی ایسکمیک:
این نوع، یک اختلال حاد بالینی است که در نتیجه اختلال ناگهانی در سیستم خونرسانی مغزی و به هم خوردن تعادل عرضه و تقاضای سلول های مغز متعاقباً انفارکت بافت پارانشیم مغز روی می دهد.
جریان خون مغزی نرمال حدود 50 الی 55 میلی لیتر در 100 گرم در دقیقه می باشد. و زمانی که این میزان به کمتر از 18 برسد سیستم اتور گولاسیون مغزی نمی تواند آن را جبران کند به عبارتی از زمان انسداد یک CBF منجر به کاهش رگ تاایجاد انفارکت کامل به طور عمده 3 تا 6 ساعت فاصله است.
سکته مغزی هموراژیک:
این نوع به علت پارگی عروق مغزی و ورود به درون بافت و پرده های مغزی ایجاد می شود و سبب میزان بالاتری از مرگ و میر می شوند حدود 10 تا 20 درصد کل سکته های مغزی رو به خود اختصاص می دهند شایع ترین نوع استروک ICH میباشد.
زمان های مهم در مدیریت درمان سکته مغزی:
زمان شروع علايم تا رسیدن به بیمارستان حداکثر 1 ساعت است.
کد FAST چیست؟!
4 علامت هشدار دهنده سکته مغزی است:
1_ FASE: افتادگی گوشه لب هنگام لبخند زدن.
2_ARMS: عدم توانایی در بالا بردن همزمان دودست.
3_SPEECH: اختلال در تکلم (من من کردن و لکنت زبان)
4_ TIME: حد اکثر 3الی 4 ساعت بعد پزشکان می توانند او را نجات دهند.
عوارض سکته مغزی:
- فلج شدن یا از کار افتادن عضلات
- مشکل و اخلال در صحبت کردن یا بلع
- از دست دادن حافظه یا اخلال در تفکر
- مشکلات احساسی
- فرصت طلایی جهت کاهش عوارض 3 ساعت است.