نقد فیلم «زندگی برای روت» (Life for Ruth – 1962)
«زندگی برای روت» (Life for Ruth) یک درام بریتانیایی ساختهی سال ۱۹۶۲ است؛ فیلمی آرام، کمادعا، اما بهشدت تأثیرگذار که سالها پیش از تلویزیون هم پخش شده بود.
این اثر به کارگردانی Basil Dearden ساخته شده و با وجود اینکه در زمان خودش چندان مشهور نشد، امروز یکی از فیلمهایی است که ارزش دوباره دیده شدن دارد، بهخصوص برای کسانی که به موضوعات اخلاقی، روانشناختی علاقه دارند.
خلاصه داستان فیلم «زندگی برای روت»:
داستان فیلم دربارهی دختری به نام رُوت است که در یک حادثه دچار خونریزی شدید میشود.
پزشکان میتوانند او را نجات دهند، اما یک مانع بزرگ وجود دارد:
پدرش اجازهی تزریق خون نمیدهد.
پدر، بهخاطر باورهای مذهبیاش، تصمیم میگیرد دخترش بدون تزریق خون درمان شود. (در گذشته بسیاری از مذهبیون انتقال خون را گناه میدانستند)
این تصمیم، جانِ روت را میگیرد و او بخاطر تعصبات مذهبی پدرش، می میرد!
فیلم از همین نقطه وارد یک مسیر سنگین و پرسشبرانگیز میشود.
یکی از نقاط قوت فیلم این است که هیچکس را «هیولا» یا «فرشته» نشان نمیدهد.
پدر نه یک آدم بیرحم است، نه یک قهرمان مذهبی.
او انسانی است که بین باورهای عمیق پیشینیان و عشق به فرزندش گیر کرده است.
فیلم از ما نمیخواهد او را قضاوت کنیم،
فقط میخواهد ببینیم اگر ما جای او بودیم، چکار میکردیم؟
این دقیقاً همان جایی است که فیلم از یک داستان ساده تبدیل میشود به یک تجربهی فکری.
پیام اصلی فیلم:
ایمان تا کجا حق دارد پیش برود؟
«زندگی برای روت» یک فیلم ضد مذهب نیست اما در عین حال، طرفدار کورکورانهی ایمان هم نیست.
فیلم فقط یک سؤال مهم مطرح میکند:
وقتی جان یک انسان در خطر است، اولویت با چیست؟ باور یا زندگی؟
این سؤال نهتنها در دههی ۶۰، بلکه امروز هم کاملاً زنده است.
از واکسنها گرفته تا درمانهای پزشکی و تصمیمهای والدین، همهجا رد پای همین سؤال دیده میشود.
فیلم از آن دسته کارهایی است که با سکوت حرف میزند.
نه موسیقیهای احساسی اغراقشده دارد، نه دیالوگهای شعاری و صحنه های اکشن.
قدرت فیلم در فضای خفهکننده و آرامی است که ایجاد میکند.
- سکوت پدر بعد از مرگ دختر
- سکوت مادر که بین عشق و خشم گیر کرده
- سکوت جامعهای که نمیداند باید همدردی کند یا قضاوت
این سکوتها از هر فریادی سنگینترند.
چرا «زندگی برای روت» هنوز ارزش دیدن دارد؟
چون موضوعش تاریخمصرف ندارد.
این فیلم دربارهی انتخابهای سخت است؛ انتخابهایی که فکر میکنیم درستاند، اما شاید بهایشان خیلی بیشتر از چیزی باشد که تصور میکنیم.
تقریبا همه افراد به شدت مذهبی فکر میکنند همیشه حق با آنهاست و همه عقایدشان درست است.
و همین بسیار خطرناک است.
فیلم بهجای اینکه جواب بدهد، سؤال میسازد.
و همین باعث میشود بعد از تمام شدنش، تا چند روز در ذهن بماند.
اگر دنبال یک فیلم عمیق، انسانی و فکر برانگیز هستید، این فیلم دقیقاً همان انتخاب درست است.