خوردن چای بعد از غذا یکی از عادتهای رایج ما ایرانیهاست. اما همیشه شنیدهایم که: «بعد غذا چای نخور، کمخونی میگیری.»
در ذهن آموز بررسی میکنیم که آیا این حرف درست است؟
در این فکتچک علمی و ساده، دقیق بررسی میکنیم که چای واقعاً چه اثری روی جذب آهن دارد و آیا میتواند باعث کمخونی شود یا نه.
چای واقعاً جذب آهن را کم میکند؟
بله، اما نه به آن شدتی که تصور میشود.
چای حاوی مادهای به نام تانن است.
تاننها میتوانند با آهن موجود در غذا پیوند بخورند و جذب آن را سختتر کنند.
اما نکتهٔ مهم:
چای فقط جذب آهن «گیاهی» را کاهش میدهد، نه آهن «حیوانی».
یعنی:
- آهن گوشت، مرغ، ماهی → تقریباً تحت تأثیر قرار نمیگیرد.
- آهن سبزیجات، حبوبات، عدس، اسفناج → تحت تأثیر قرار میگیرد.
پس چای میتواند جذب آهن را کم کند، اما فقط برای غذاهای گیاهی.
آیا چای بعد از غذا باعث کمخونی میشود؟
فقط در حالتی که فرد هم رژیمش کمآهن باشد، هم چای را بلافاصله بعد از غذا بخورد، و این کار را هر روز تکرار کند، باعث کم خونی میشود، در غیر این صورت، چای بهتنهایی باعث کمخونی نمیشود.
پس جملهٔ «چای کمخونی میاره» نصفهدرسته، نصفهغلط.
پزشکان تغذیه توصیه میکنند؛ ۱ تا ۲ ساعت بعد از غذا چای نوشیده شود، در این فاصله،
آهن غذا جذب شده و تانن چای دیگر اثری ندارد، پس چای خوردن در این زمان کاملاً بیخطر است.
چه کسانی باید بیشتر مراقب باشند؟
این گروهها بهتر است چای را بلافاصله بعد از غذا نخورند:
- زنان باردار
- دختران نوجوان
- افراد مبتلا به کمخونی فقر آهن
- گیاهخواران
- کسانی که چای و قهوه زیاد مصرف میکنند.
برای افراد سالم، چای بعد از غذا مشکل جدی ایجاد نمیکند.
چای سبز و قهوه هم میتوانند جذب آهن گیاهی را کاهش دهند. قهوه در این مورد اثرش ضعیف تر از چای است.
پس باور معروف «چای بعد غذا کمخونی میاره» کاملاً درست نیست، بلکه یک باور نیمه درست است.