تاریخچه استفاده از گیاهان دارویی

طب گیاهی بر کاربرد گیاهان برای درمان بیماریها و حفظ سلامتی تکیه می‌کند. در قدیمی‌ترین سیستم درمانی شناخته شده، از کاربرد گیاهانی دارویی در چین در 6000 سال پیش حکایت می‌شود.

متون پزشکی باستانی چین هنوز دارای کاربرد علمی هستند و پزشکی نوین چین هنوز بر روی گیاهان دارویی  در کنار روشهای قدیمی استفاده میکند.

یک کتاب یونانی ـ رومی به نام منابع پزشکی که توسط دیوس کوریدس تألیف شده، نحوه استفاده از 500 گیاه را برای اهداف درمانی شرح می دهد.

افول در کاربرد گیاهان دارویی از اوایل قرن بیستم میلادی شروع شد و این موضوع با پیشرفتهای فنی و علمی چشمگیری همراه بود که امکان ساخت یا سنتز داروها را فراهم آورد.

با این وجود، هنوز براساس برخی از تخمینها 25 درصد از داروهای موجود در خدمات پزشکی از ترکیبات فعّال گیاهی گرفته می شوند.

به عنوان مثال در این تعداد زیاد: دیژیتالین که یک داروی پرقدرت و پرمصرف قلبی است از گل انگشتانه، افدرین از گیاه افدرا، مرفین از بدنه پرزهای گیاه خشخاش، تاکسول از درخت سرخدار یا صور و بالاخره کینین از پوست درخت گنه استخراج می شوند.

در گذر زمان توجه مردم نسبت به گیاهان دارویی بیشتر می شود.

مصرف گیاهان دارویی در کشورهای غربی

در کشورهای غربی هم کارشناسان و پزشکانی که از گیاهان دارویی استفاده می کنند، در درمان بسیاری از بیماریهای تنفسی، معدی ـ روده ای، قلبی ـ عروقی و سیستم عصبی از مجموعه گیاهانی بهره می‌برند که ترکیبات فعال آنها تغییرات و تحولات فیزیولوژیک مشخصی را بوجود می آورند.

واضح است که این داروها باید دقیقاً به اندازه‌های مشخص و لازم مصرف شوند تا از عوارض سمی آنها پیشگیری شود.

هر سال در حدود5/1 بیلیون دلار برای خرید گیاهان دارویی در این کشور (آمریکا) خرج می‌شود که بیشتر آن تحت عناوین مکمل غذایی است.

این مواد مورد قبول اداره ی مواد دارویی و غذایی FDA قرار نگرفته اند و استانداردهای یکنواختی برای کنترل کیفیت و اثربخشی آنها وجود ندارد.

در حقیقت برخی از این مواد فاقد ترکیبات فعال بوده و تقلبی و درهم شده تلقی می‌شوند.

صنایع مرتبط با گیاهان دارویی در آمریکا علاقه دارند که خودشان را در برخی از تشکیلات قانونی نهادینه کنند. ولی براساس نظریه کمیسیون فدرال، برخی از افرادی که در زمینه طب گیاهی کار می کنند، به کارهای دغلبازانه دست می‌زنند و یا هنوز تبلیغات تجارتی دروغ انجام می‌دهند.

برای اینکه ترکیبات فعال واقعی یا ادعا شده در نمونه های تجارتی مشخص شوند، oam به ارایه ی انواع تجزیه های شیمیایی، اسپکتروگرافی یا تجزیه نوری دست می‌زند.

از کتاب: روش های درمانی غیرمتعارف / نوشته: سادوک و کاپلان / ترجمه: دکتر رضا جمالیان