اولین عمل پیوند قلب در سوم دسامبر ۱۹۶۷ میلادی در بیمارستانی واقع در (کیپ تاون) آفریقای جنوبی صورت گرفت.
یک گروه جراحی ۳۰ نفره به سرپرستی دکتر (کریستین برنارد) این عمل را بر روی بیماری به نام (لویس واشکانسکی) که ۵۵ ساله بود انجام دادند.
و اهدا کننده قلب، یک جوان ۲۵ ساله به نام (دنیس آن داروال) بود که در اثر حادثه رانندگی کشته شده بود.
گروه خونی اهدا کننده و گیرنده قلب یکسان بود، قلب اهدایی پس از جدا شدن از بدن اهدا کننده و قبل از عمل پیوند بیش از ۳ ساعت درون ظرفی مخصوص در خون اکسیژن دار سرد نگهداری شده بود.
اندازه قلب اهدا کننده نصف قلب واشکانسکی بود، این عمل حدودا ۵ ساعت به طول انجامید و با موفقیت به اتمام رسید.
نتیجه اولین عمل قلب
واشکانسکی در عرض چند روز توانست بنشیند، غذا بخورد و صحبت کند، با این حال، پزشکان نگران پس زدن قلب جدید توسط بدن و عفونت پس از جراحی بودند.
این نگرانی ها بی مورد هم نبود و واشکانسکی ۱ ماه پس از انجام عمل پیوند قلب به همان دلایل فوت کرد.
عمل قلب دوم
دومین عمل پیوند قلب در ماه ژانویه سال ۱۹۶۸ میلادی بر روی دندان پزشکی به نام (فیلیپ بلایبرگ) که ۵۸ ساله بود انجام گرفت.
او بر عفونت حاد کبد و اختلالات ریوی که پزشکان معتقد بودند ناشی از پس زدن عضو جدید است، غلبه کرد.
بلایبرگ تا ۱۷ ماه اوت سال ۱۹۶۹ میلادی زنده ماند.
تا پایان سال ۱۹۶۸ میلادی بیش از ۱۰۰ مورد عمل پیوند قلب در کشورهای زیر انجام شد:
- انگلستان
- فرانسه
- ایالات متحده آمریکا
- کانادا
- چکسلواکی
- آمریکای جنوبی
- هندوستان
که از این میان، بیش از ۴۰ بیمار حداکثر تا ۲/۵ سال زنده ماندند، ولی از آن پس تعداد عمل های پیوند قلب به تدریج کاهش یافت. چون موفقیت این عمل کم بود.
در عصر حاضر
امروزه عمل پیوند قلب به یکی از موفقترین درمانهای پزشکی برای بیماران مبتلا به نارسایی قلبی پیشرفته تبدیل شده است.
طبق آمار انجمن بینالمللی پیوند قلب و ریه (ISHLT) و گزارشهای مراکز معتبر مانند مایو کلینیک و UCLA در سال ۲۰۲۵-۲۰۲۶، نرخ بقای یکساله بیماران بیش از ۹۰ درصد و بقای پنجساله حدود ۷۰ تا ۸۵ درصد است.
پیشرفتهای چشمگیر در زمینه داروسازی، روشهای نگهداری از قلب اهدایی باعث شده زمان نگهداری قلب طولانیتر شود و تعداد پیوندهای موفق افزایش یابد.
با این حال، کمبود شدید اهداکننده همچنان بزرگترین چالش است. در بسیاری از کشورها هزاران بیمار در لیست انتظار هستند و تنها درصد محدودی به قلب میرسند.
تحقیقات نوین مانند پیوند قلب از خوکهای ژنتیکی اصلاحشده و مهندسی بافت امیدهای زیادی برای حل مشکل کمبود عضو ایجاد کرده است. با رعایت دقیق مراقبتهای پس از عمل، بسیاری از بیماران پیوندی زندگی طولانی و باکیفیتی دارند.
عمل پیوند قلب در ایران
در ایران نیز پیوند قلب با موفقیتهای قابل توجهی انجام میشود. سالانه حدود ۱۵۰ عمل پیوند قلب صورت میگیرد و نرخ موفقیت آن به استانداردهای جهانی نزدیک است، ولی فقط حدود ۲۰ درصد متقاضیان در لیست انتظار موفق به دریافت قلب میشوند.