انسولین تزریقی به دو دسته تقسیم میشود: رگولار یا معمولی و نوع پی اچ این دو نوع می توانند انسانی یا حیوانی باشند. هر گونه تغییر در نوع انسولین مصرفی باید با نظر پزشک باشد.
دوز مصرفی بر اساس نیاز بدن و مدت مصرف دارو میزان مصرف متفاوت است.
رگولار نوع شفاف و پی اچ نوع کدر آن است.
توصیه می شود خون یا ادرار خود را مرتبا و به طور منظم از لحاظ میزان قند خون آزمایش کنید.
اگر میزان قند خون مکررابالاتر از حد طبیعی بود یا در ادرار قند وجود داشت دیابت تحت کنترل کامل نیست و باید با پزشک مشورت کرد. در صورتی که دچار تحوه و استفراغ شدید، ممکن است نیاز به تغییر انسولین مصرفی باشد و همیشه مقداری انسولین و سرنگ ذخیره داشته باشید.
نحوه مصرف دارو انسولین:
دوز مصرف انسولین بر اساس واحد سنجیده می شود و تعداد واحد های موجود در هر میلی لیتر معمولا بر روی جعبه دارو توضیح داده شده، باید حتما از سرنگ مخصوص و مناسب استفاده شود به طوری که واحد سرنگ با واحد انسولین یکسان باشد تا دوز استفاده شده کم یا زیاد نشود. و حتما به تاریخ انقضاء دارو و سرنگ توجه شود.
در صورتی که نوع ان پی اچ مصرف می شود بعد از خارج کردن دارو از یخچال، ویال را چرخانده وبه آرامی بین دو دست تکان داده تا محتویات به صورت یکنواخت مخلوط گردد وکمی گرم شود.
ظاهر انسولین بعد از مخلوط کردن باید به صورت یکسان مات و یا شیری باشد. اگر انسولین بیرنگ و شفاف است اگر کدر یا دارای رنگ باشد نباید استفاده شود نکته مهم این است که انسولین نباید شدید تکان داده شود.
نحوه آماده سازی انسولین:
- دستها را با صابون بشویید.
- به درپوش لاستیکی ویال پنبه الکلی بزنید.
- سرنگ را با عقب کشیدن پیستون به اندازه مورد نیاز از هوا پر کنید و سپس از درپوش لاستیکی وارد انسولین کنید و پیستون را به جلو فشار دهید تا هوای سرنگ وارد ویال شود.
- ویال و سرنگ را وارونه در یک دست نگه داشته و به آرامی تکان دهید.
- به همان حالت دوز صحیح انسولین را به داخل سرنگ بکشید.
- قبل از بیرون آوردن سرنگ حباب هوا را خارج کنید تا دوز انسولین کم نشود اگر حباب وجود دارد در حالت عمودی به کناره سرنگ چند ضربه وارد کنید تا حباب ها خارج شود.
- سوزن را از ویال خارج کرده وکلاهک را بگذارید
- در صورت تجویز همزمان هر دو نوع انسولین، ابتدا از انسولین شفاف (رگولار) وسپس از انسولین مات (پی اچ) بکشید.
محل تزریق انسولین:
قسمت فوقانی بازوها، رانها، شکم (از نواحی روی مثانه و 5 سانتی متر اطراف ناف اجتناب شود.)
باسن ها و قسمت فوقانی پشت که البته از این نواحی نیز کمتر استفاده شود.
یک کف دست از آرنج و یک کف دست از زیر بازو ها جدا کرده و در فاصله این دو محل تزریق بازو مشخص می گردد.
محل تزریق در رانها به این صورت است که یک کف دست از کشاله ران و یک کف دست از زانو جدا کرده فاصله این دو تزریق صورت می گیرد. (از پشت ران جهت تزریق استفاده نگردد)
محل تزریق باید به صورت چرخشی تعویض شود وتزریق بعدی در فاصله 2/5 سانتی متری باشد تا بافت آسیب نبیند. حد اقل زمان استفاده مجدد از هر محل 6 تا 8 هفته می باشد.
نحوه صحیح تزریق انسولین:
- حتما پوست محل تزریق با پنبه الکلی ضد عفونی شود.
- به کمک کشیدن یا جمع کردن پوست قسمتی از محل تزریق را بین انگشتان ثابت نگه دارید.
- با دست دیگر سرنگ را همانند قلم در دست گرفته و سوزن آن را با زاویه 45 تا 90 درجه( تقریبا عمودی) تا آخر وارد پوست شود نکته مهم هر چه فرد چاق تر باشد باید زاویه را بیشتر کند سپس کمی پیستونرا به عقب بکشید اگر خون وارد نشد یا با فشار پیستون به سمت جلو در مدت کمتر از 5 ثانیه دارو را تزریق کنید.
- پس از تزریق الکل را در کنار سوزن نگه داشته و سوزن را مستقیما از بدن خارج کرده و پنبه الکلی را چند ثانیه در محل تزریق فشار دهید ولی آن را ماساژ ندهید.
عوارض تزریق انسولین:
گاهی در محل تزریق قرمزی، تورم و خارش رخ می دهد که حساسیت موضعی است وچند روزه بهبود می یابد ممکن است کهیر، کاهش فشار خون، نبض تند و تعریق پیش آید که در چنین مواردی باید حتما با پزشک مشورت کرد.
مصرف انسولین می تواند باعث کاهش بیش از حد قند خون شود که به خاطر مصرف زیاد انسولین، نخوردن ویا دیر خوردن غذا، ورزش وفعالیت فیزیکی زیاد، تغییر در نیاز بدن به انسولین، عفونت و بیماری میباشد.
علائمی شامل خستگی، عصبی شدن، لرزش، سردرد ضربان سریع قلب، تهوع، عرق سرد و خمیازه کشیدن می باشد.
اگر مقدار قند خون خیلی پایین باشد با خوردن غذا، نان وبرنج افت قند خون جبران می گردد وای اگر هوشیاری فرد دچار مشکل شود باید گلوکزوریدی تزریق گردد.
گاهی مقدار مصرف انسولین کم میباشد ویا شخص فراموش میکند که تزریق کند و با مصرف بیش از حد غذا قند خون بالا رفته که علائمی چون افزایش حجم ادرار، برافروختگی، تشنگی، بی اشتهایی و خواب آلودگی و درنهايت اختلال در تنفس، کما و مرگ میشود.
شرایط نگهداری انسولین:
حتما باید در یخچال نگهداری شود به طوری که دچار یخ زدگی نشود و در معرض تابش نور مستقیم خورشید نباشد. به تاریخ انقضا توجه و نیم ساعت قبل از غذا تزریق گردد.