الکتروآنسفالوگرافی یعنی ثبت امواج الکتریکی مغز، امواج الکتریکی مغز توسط دستگاهی به نام الکتروآنسفالوگراف ثبت می شوند.
این دستگاه در سال ۱۹۲۹ میلادی توسط (هانس برگر) در آلمان ابداع و اختراع شد.
مغز در همه حال، حتی هنگام خواب و یا در حالت کما (اغما) امواج الکتریکی بسیار ضعیفی تولید می کند.
این امواج را که به آنها امواج مغزی می گویند، می توان با نصب الکترودهایی در نقاط مختلف پوست سر ثبت کرد.
به نموداری که با ثبت امواج مغزی به دست می آید، نگاره الکتریکی مغز یا الکتروآنسفالوگرام می گویند.
دامنه این نمودار برحسب میکرو ولت و مدت زمان برحسب ثانیه اندازه گیری می شود.
نحوه اندازه گیری امواج مغز
پتانسیل الکتریکی امواج مغزی در افراد معمولی حدود ۱۰۰ میکرو ولت است، پزشکان برای ثبت امواج مغزی از دستگاهی که دارای ۲۰ الکترود است استفاده می کنند.
این الکترودها با دقت در نقاط خاصی روی پوست سر نصب می شوند، این الکترودها به یک دستگاه تقویت کننده متصل اند که ولتاژ را ۱ میلیون برابر افزایش می دهد.
سپس این جریان، یک قلم الکترومغناطیسی را روی کاغذی به حرکت در می آورد که موجب رسم نمودار می شود.
انواع امواج مغزی
زمانی که شخص هنگام بیداری کامل چشمان خود را می بندد و در حالت استراحت کامل قرار می گیرد، معمولا در موج های مغزی او طرح منظمی شامل ۸ تا ۱۳ ارتعاش (به واحد هرتز) در ثانیه دیده می شود،که به این امواج ((موج آلفا)) می گویند.
وقتی که چشم ها باز می شوند، امواج آلفا ناپدید شده، و امواج نا منظم تری جای آنها را می گیرند.
به امواج کوتاه تری که هر ۱۸ الی ۲۵ هرتز 1بار تکرار می شوند امواج ((بتا)) می گویند.
این امواج مربوط به عملکرد منطقه حسی مغزند، در طول خواب سلول های سیستم عصبی مرکزی امواجی با ولتاژ بالاتر تولید می کنند، ولی بسامد این امواج به ۲ الی ۳ هرتز کاهش می یابد، در حالت کما (اغما) امواج ضعیف تری نیز ثبت می شوند.
مراحل خواب عمیق با امواج کندی به نام امواج ((دلتا)) مشخص می شوند، به امواج کندی موزونی که دارای بسامد ۴ لی ۷ هرتزند، امواج ((تتا)) می گویند.
کاربردها:
پزشکان با استفاده از محرک های مختلف می توانند الگوی امواج مغزی را تغییر دهند.
امروزه با ثبت امواج الکتریکی مغز، اختلالات مغزی و بیماریهایی مثل صرع را مورد مطالعه قرار می دهند.
با استفاده از این روش می توان عملکرد مغز را بررسی کرد وبسیاری از بیماری های مغزی را تشخیص داد.