در این پست یک شایعه و دروغ که در سالهای اخیر توسط مدعیان طب سنتی رواج پیدا کرده است را بررسی میکنیم اینکه؛ ابن سینا گفته به سرطان تیغ نزنید و آن را جراحی نکنید!
دلیلش هم کاملا غیر علمی است، اینکه چون با تیغ زدن وحشی میشود و پخش میشود!
این ادعا توسط سخنران ها و در شبکههای اجتماعی، در پیج ها و کانال های مربوط به طب سنتی و درمانهای جایگزین منتشر شده است. گاهی نیز این ادعا با توضیحاتی درباره «پخش شدن سرطان بعد از جراحی» همراه میشود و به عنوان یک کشف پزشکی از هزار سال پیش معرفی میشود.
اما آیا واقعاً ابوعلی سینا چنین حرفی زده است؟
بررسی نوشتههای منسوب به ابنسینا در «قانون در طب» نشان میدهد که او نهتنها بهطور کلی جراحی سرطان را رد نکرده، بلکه برای برخی تومورهای سرطانی، برداشتن کامل بافت بیمار به وسیله جراحی را توصیه کرده است.
یعنی دقیقا برعکس ادعای این عزیزان، ابن سینا گفته است به سرطان تیغ بزنید و حتی گاهی توصیه کرده است برای برخی تومورها بافت بیشتری از اطراف تومور هم جراحی کنید و از بدن خارج کنید.
ابنسینا درباره سرطان چه میدانست؟
اصولا چون علم به جلو حرکت میکند، باید همیشه حرف دانشمندان و علم جدیدتر را ارجح بدانیم اما ابن سینا نیز در زمان خود از دانشمندان بزرگ محسوب میشد. او در کتاب بزرگ خود به نام «القانون فی الطب» درباره بیماریهای مختلف، از جمله تومورها و سرطان، مطالب مفصلی نوشته است.
البته باید توجه داشت که مفهوم «سرطان» در پزشکی قرن یازدهم با مفهوم امروزی آن یکسان نبود. پزشکان آن دوره بیماری را بر اساس علائم و مشاهدات بالینی و با استفاده از نظریههای پزشکی زمان خود توضیح میدادند. با این حال، نوشتههای ابنسینا درباره سرطان از نظر تاریخی بسیار جالب هستند.
پژوهشهای تاریخی پزشکی نشان میدهند که او درباره تومورهای سرطانی، رشد آنها و حتی احتمال گسترش بیماری به نقاط دیگر بدن بحث کرده است.
در بررسیهایی که درباره دیدگاه ابنسینا نسبت به سرطان انجام شده، آمده است که او در مواردی که تومور کوچک، قابل دسترسی و دور از اندامهای حیاتی باشد، برداشتن تومور با جراحی را مطرح کرده است.
حتی توصیه او صرفاً به برداشتن سطحی تومور محدود نمیشد. در منابع پژوهشی، دیدگاه او به صورت «برداشت گسترده و کامل بافت بیمار» یا radical excision توصیف شده است؛ یعنی تلاش برای خارج کردن تمام بافتی که به بیماری آلوده شده بود.
در برخی گزارشهای تاریخی حتی آمده است که ابنسینا توصیه کرده بود در صورت نیاز، بافتهای اطراف و رگهایی که به تومور مربوط هستند نیز در جراحی مورد توجه قرار گیرند و اگر لازم بود محل درمان با روشهای آن زمان سوزانده شود.
بنابراین جمله «ابنسینا گفته به سرطان تیغ نزنید» با این شواهد تاریخی سازگار نیست و یک دروغ است که با هدف بازی با جان بیماران و کسب درآمد انجام میشود.
آیا ابنسینا فکر میکرد جراحی باعث پخش شدن سرطان میشود؟
آنچه در منابع پژوهشی درباره نوشتههای او دیده میشود این است که ابنسینا متوجه شده بود سرطان ممکن است در نقاط دیگری از بدن یا حتی در بافتهای دیگر دوباره ظاهر شود و درباره ارتباط این اتفاق با تومور اولیه نظریهپردازی کرده است.
اما این با ادعای امروزی که «هرگز سرطان را جراحی نکنید، چون تیغ باعث پخش آن میشود» کاملاً متفاوت است.
راستیآزمایی نهایی
ادعا: ابوعلی سینا گفته به سرطان تیغ نزنید و سرطان را نباید جراحی کرد.
نتیجه: نادرست یا بهشدت گمراهکننده
منبع: ذهن آموز