جلبک ها از قدیم در بعضی از کشورها به خوبی شناخته شده و برخی از مصارف کاربردی آنها در صنایع غذایی و دارویی آشکار بوده است.
همگام با پیشرفت و توسعه علم جلبک شناسی اهمیت اقتصادی جلبکها نیز افزوده شده، به طوری که بعضی از کشور ها تنها از طریق صادرات جلبک ها میلیون ها دلار درامد صادراتی سالانه دارند.
متاسفانه بایستی اذعان نمود که در کشور ما ایران علم جلبکشناسی نیز مانند بسیاری از علوم پیشرفت ننموده با داشتن منابع عظیم جلبکی دریای خزر، خلیج فارس و دریای عمان و همچنین منابع مختلف آب شیرینی که در دسترس داریم عمدتا ناشناخته باقی مانده است.
بایستی منابعی که در دسترس داریم شناسایی کرده و سپس با پژوهش های حساب شده در این زمینه، مصارف اقتصادی و کاربردی انها را شناسایی نماییم و از آنها بهره بگیریم و فاصله خود را با دنیای پیشرفته کمتر کنیم.
(لینه) گیاه شناس معروف سوئدی در سال 1754 میلادی یکی از گروه های گیاهی را به نام جلبکها یا الگ ها نامگذاری کرد و از آن پس این نام متداول گردیده است و به صورت غیر رسمی برای شناسائی این گروه از گیاهان مورد استفاده قرار می گیرد.
البته گروه جلبکی رده بندی لینه، بسیاری از هپاتیک ها (شبه خز ها) را نیز در بر می گرفت، شاید به این علت بوده است که در آن زمان بسیاری از شبه خزه ها را جلبک می پنداشته اند.
نام دیگر جلبک شناسی:
امروزه علم جلبک شناسی فیکولوژی نام دارد و این از دو واژه یونانی فیکوز به معنی جلبک یا علف هرز دریا و لوگوز یعنی شناخت یا توجیه امده است.
دانشمند جلبک شناس معروفی به نام فریش در سال 1935 آنها را چنین تعریف نمود:
(جلبک ها گیاهانی هولوفتیک محسوب میشوند که از نظر خصوصیات و تمایز به سطح گیاهان آرکگون دار نرسیده اند) در اینجا هولو فتیک به معنی گیاهان یا گروه گیاهی است که مانند دیگر گیاهان سبز فتوسنتز نموده و یا به عبارتی دیگر فتوا توتروف میباشند.
گیاهان آرکگون دار:
برحسب تکامل دستگاههای تولید مثل جنسی مقایسه میشوند. در ساده ترین نوع این گیاهان یعنی شبه خز ها دستگاه تولید مثل چند سلولی بوده و دارای پوشش محافظتی از سلول های نازا میباشد.
در صورتی که در جلبک ها دستگاه تولید مثل تک سلولی محسوب میشود. به استثناء مواردی نظیر (کاروفیتا) که در انها اعضا و دستگاه تولید مثل بسیار پیشرفته و پر سلولی میباشد، لیکن در این موارد سلول های پوششی بخش رویشی محسوب شده و ارتباطی با بخش زایشی ندارند.
البته در این خصوص نظریه های مختلفی وجود دارد و برخی نیز چنین دستگاه های تولید مثلی را نیز تک سلولی محسوب میکنند.
انواع گروه ها:
تیپو در سال 1942 جلبک ها را در زیر سلسله ریسه داران قرار داد و 7 شاخه مختلف را شناسایی کرد که عبارتند از:
- سیانوفیتا
- کلرو فیتا
- اوگلنوفیتا
- فئوفیتا یا همان جلبک های قهوه ای
- ردوفیتا
- کریسو فیتا یا جلبک های قهوه ای طلایی
- پیرو فیتا
اگر چه گروه های بیشتری اکنون شناخته شده اند. سوالی مطرح است که آیا قرار دادن همه جلبک ها و قارچ ها در یک زیر سلسله صحیح است؟
اصولا این نوع رده بندی ها غیر طبیعی است که از اصول رده بندی بر مبنای فیلو ژنتیکی و خویشاوندی تبعیت میکند.
انواع و گونه های مختلف شاخته شده جلبک ها:
جلبک های قرمز، جلبک های قهوه ای، جلبک های سبز پرده ای سیفونی، جلبک های سبز ریسه ای، موجودات تک سلولی، موجودات تک یاخته و کلنی و…
که همگی این ها به دسته های زیادی تقسیم میشوند.
به امید روزی که این علم در کشور عزیزمان ایران مورد اهمیت و توجه قرار گیرد و شاهد پیشرفت ایران در تمامی زمینه های علمی باشیم.