باهوش‌ترین مردم دنیا واقعا چه کسانی هستند؟

وقتی می‌پرسیم کدام ملت باهوش‌تر است، منظورمان هوش ژنتیکیِ خالص نیست. هوش یک پدیده چندلایه است که به عوامل زیر وابسته است:

• آموزش باکیفیت
• تغذیه و سلامت کودکی
• فرهنگ مطالعه و یادگیری
• اقتصاد و فرصت‌های رشد
• محیط خانوادگی و اجتماعی

پس «باهوش‌ترین مردم جهان» یعنی ملت‌هایی که بیشترین خروجی شناختی، علمی و نوآوری را تولید می‌کنند، نه اینکه صرفا خود را باهوش بدانند.

(در واقع اگر واقعا باهوش باشند باید شرایط زندگی، خانواده و جامعه هم بتوانند بهبود ببخشند و اگر اوضاعشان خوب نباشد و نتوانند مشکلات را حل کنند یا برای سالها درگیر مشکلات فراوان باشند یعنی واقعا باهوش نبوده اند. خیلی ها هوش را با استعداد اشتباه میگیرند. معمولا کشورهای فقیر و دارای مشکلات فراوان که خود را باهوش میدانند، باهوش نیستند بلکه بااستعداد هستند. چون مردمان باهوش نباید درگیر فقر و مشکلات زیاد شوند.)

 چه کشورهایی در رتبه‌های بالای هوش و عملکرد شناختی هستند؟

طبق داده‌های معتبر جهانی مثل IQ Research, OECD, PISA و Nobel Output Index، کشورهایی که معمولاً در صدر قرار می‌گیرند به این ترتیب هستند:

• سنگاپور: بهترین سیستم آموزشی جهان
• ژاپن: فرهنگ نظم، مطالعه و پشتکار
• کره‌جنوبی: سخت‌گیرترین سیستم آموزشی آسیا
• چین: سرمایه‌گذاری عظیم روی علوم و تکنولوژی
• سوئیس: نوآوری، اقتصاد پایدار و آموزش قوی
• هلند: یکی از شادترین و باکیفیت‌ترین سیستم‌های آموزشی اروپا
• فنلاند: آموزش بدون استرس، اما فوق‌العاده مؤثر

این کشورها فقط «باهوش» نیستند بلکه هوش را پرورش می‌دهند.

ژاپن و چین سیستم آموزشی سختی دارند و دروس مدرسه های آنجا سخت تر از ماست.

 چرا این کشورها باهوش‌تر عمل می‌کنند؟

۱) سیستم آموزشی قوی:

آموزش بچه ها مثل یک پروژه ملی است. کودکان از ۶ سالگی با مهارت‌های حل مسئله، ریاضی و تفکر انتقادی درگیر می‌شوند.

(متاسفانه در ایران، تفکر انتقادی نه تنها تدریس نمیشود بلکه در بزرگسالی هم مردم ایران با آن آشنا نمیشوند. حتی اکثر مردم ایران فکر میکنند انتقاد یک چیز بد است و مثلا میگویند بچه خوبی ندارم چون مطیع و حرف گوش کن نیست. یا انتظار دارند هیچ کس هرگز نقدی به شعرا و شخصیت های معروف ایران وارد نکند. یا هرچه معلم یا بزرگتر گفت باید بگوید چشم. همه این موارد نشان میدهد که دقیقا در ایران برعکس تفکر انتقادی آموزش داده میشود. یعنی مرید پروری و دیکتاتور پرستی)

۲) فرهنگ مطالعه:

در ژاپن میانگین مطالعه روزانه نوجوانان ۲ تا ۳ ساعت است و در فنلاند کتابخانه‌ها از مدرسه مهم‌ترند. (یک بار در ژاپن رکورد جمعیت برای خرید کتاب زده شد و جمعیت بسیار زیادی برای خرید آن صف کشیده بودند!)

۳) اقتصاد پایدار و فرصت رشد:

وقتی جوان بداند آینده‌اش قابل پیش‌بینی است، ذهنش آزادتر و خلاق‌تر کار می‌کند و سطح استرس کمتری را تجربه میکند.

۴) سرمایه‌گذاری روی علوم:

چین و کره جنوبی میلیاردها دلار روی پژوهش، هوش مصنوعی و دانشگاه‌ها خرج می‌کنند.

۵) سلامت و تغذیه کودکی:

تغذیه مناسب در ۵ سال اول زندگی، مستقیماً روی IQ اثر دارد.

 ایرانی‌ها چندمین مردم باهوش دنیا هستند؟

ایرانی‌ها از نظر توانایی شناختی و استعداد فردی، در سطح بالای جهانی قرار دارند. این موضوع که ایرانی ها بااستعداد هستند تقریبا در سطح جهانی شناخته شده است.

اما خروجی هوش به دلیل شرایط محیطی، اقتصادی و آموزشی کمتر دیده می‌شود.

بر اساس داده‌های معتبر:

• در آزمون‌های المپیادهای جهانی، ایران همیشه جزو ۱۰ کشور برتر بوده.
• در ریاضیات و فیزیک، ایرانی‌ها جزو قوی‌ترین‌ها هستند.
• در مهاجرت نخبگان، ایرانی‌ها در کشورهای مقصد عملکرد فوق‌العاده دارند.
• در PISA (آزمون جهانی دانش‌آموزان)، ایران به دلیل کیفیت پایین آموزش، رتبه پایین‌تری دارد.

یعنی چی؟

یعنی استعداد هست، اما محیط رشد کافی نیست.

اگر ایرانی‌ها در سیستم آموزشی ژاپن یا فنلاند بزرگ می‌شدند، قطعاً جزو ۵ ملت برتر دنیا می‌بودند.

(البته نباید فراموش کرد که سیستم آموزشی چین یا ژاپن را خودشان درست کرده اند و کسی برای آنها درست نکرده است. بنابراین به حرفی که در ابتدای مقاله زدم برمیگردیم که نمیتوان تقصیر را کاملا گردن دیگران انداخت. به نظر میرسد ایرانیان بیشتر بااستعداد هستند تا خیلی باهوش. چون افراد خیلی باهوش نباید درگیر مشکلات فرهنگی و آموزشی و غیره بشوند. اما افراد بااستعداد میتوانند تصمیمات اشتباه بگیرند یا بازیچه دست دیگران شوند.)

آمارهای رسمی:

از نظر آمارهای رسمی و جهانی (نه برخی آمارهای غیرمعتبر که در اینترنت پخش شده است) کشورهای ژاپن، چین و کره باهوش ترین مردمان جهان هستند، کشورهای خاورمیانه هوش متوسط دارند و کمترین میزان هوش مربوط به کشورهای افریقایی است.

وضعیت فعلی افریقا، بازیچه شدن و استثمار شدن اکثر کشورهای افریقایی هم نشان میدهد که هوش بالایی نداشته اند و از طرفی دانشمندان واقعا کمی هم در طول تاریخ داشته اند.

حرف آخر

اما باید دانست که باهوش‌ترین مردم دنیا کسانی نیستند که «ژن برتر» دارند بلکه آن‌هایی هستند که محیط مناسب برای شکوفایی هوش را فراهم میکنند و در اختیار دارند.

ایرانی‌ها از نظر استعداد فردی، در سطح بسیار بالایی هستند، کمتر ایرانی را خواهید یافت که در حرفه خود استعدادش را بروز نداده باشد.

اما برای تبدیل شدن به «ملت باهوش» در آمار جهانی، به موارد زیر نیاز داریم:

• آموزش بهتر و ترویج تفکر انتقادی
• فرصت‌های برابر و برقراری عدالت
• اقتصاد پایدار و نجات از تورم
• حمایت از نخبگان