در این مطلب به زندگی نامه ابن زهر و ابن ابی اصیبعه که از پزشکان و دانشمندان قدیمی هستند، پرداختیم.
ابن زهر: ابو مروان عبدالملک، حدود سال ۴۸۴ هجری قمری در خانواده ی مشهور ی از پزشکان اشبیلیه در اسپانیا به دنیا آمد.
پدرش ابواعلازهر، یک عالم مذهبی برجسته، محدث، ادیب و همچنین پزشک مشهور و ورزیده ی زمان خود بود.
عبدالملک نزد پدرش، آموزش عمومی و حرفه ای را با دقت گذراند و هنگامی که هنوز جوان بود خود را به عنوان یک پزشک لایق نشان داد.
سلطان عبدالمؤمن، حاکم شمال آفریقا و اسپانیا، او را به عنوان وزیر خود منصوب کرد.
فقیه، پزشک و فیلسوف معاصرش ابن رشد، دوست صمیمی او شد که با هم مشورت می کردند.
آثار ابن زهر، در اروپا با عنوان ابهمرن یا اونزر مطالعه شد و شهرت یافت.
سرانجام او در سال ۵۵۷ هجری قمری در اشبیلیه از دنیا رفت.
ابن زهر شش اثر پزشکی نوشت، که دو اثر آن باقی مانده است:
یکی کتاب (الاقتصاد _اعتدال) و دیگری کتاب (التییسیرفی المداواةوالتدبیر _درمان های علمی واقدام های پیشگیرانه) و آثار دیگر او البته با همین میزان هامیت عبارت بودند از (کتاب الجامع) در زمینه ی دستور نامه (کتاب الاغذیه) در زمینه های غذا و رژیم غذایی مقاله فی علل الکولا و در زمینه بیماری های کلیه و بیماری های پوستی و جذام و حتی اسهال کتبی نوشته است.
ابن زهر، التیسیر را در در پاسخ به درخواست دوستش ابن رشد نوشت و چون در اصل بر اساس تجربه شغلی خودش بود، اصالت و استقلال فکری برجسته ی او را منعکس می کند.
خواست و تصور او این بود که در مقابل جالینوس گراییی، که به طور سنتی حاکم بود و باعث تحجر شده بود، موضع بگیرد.
او حس استخوان وجرب کنه خارش آور را تشخیص داد و به عنوان اولین انگل شناس بزرگ در تاریخ پزشکی، برجسته تر و خیلی پیشرفته تر از الکساندر ترالز بود.
او با روش تجربی کار می کرد و شعارش این بود (تلاش بهترین سیاست است)
مقدمه ی او بر التیسیر، توصیفی کلی از بیماری های مزمن و درمان آنها بود. اظهار های او در این متن برخی نظر های اصیل او از قبیل: توصیفی از تومورهای میان پرده، برش مثانه برای خروج سنگ مثانه و…… منعکس می کند.
همچنین فصل هایی را در زمینه های تحلیل روده ای، رعشه ی حلق و تورم گوش میانی قرار داد او یکی از نخستین افرادی بود که برش نای و تغذیه ی مصنوعی از طریق مری را توصیه کرد او همچنین به صدمه ی ناشی از بخار آب سیاه اشاره نمود و عامل خارش را توصیف کرد و درمان آن را توضیح داد.
ابن ابی اصیبعه
او به خاطر، هوش و مهارت در حرفه اش و به خصوص در چشم پزشکی شهرت یافت. همچنین، شاعر برجسته ای بود و سروده های شعری قابل ملاحظه ای داشت که به شهرتش می افزود.
او در دمش در خانواده ای پزشک متولد شد.
اثر بزرگش (عیون الانباءفی طبقات الاطباء) را در سال ۶۴۳ هجری قمری در دمشق نوشت هنگامی که در خدمت امین الدوله، وزیر ملک صالح بود.
عیون الاطباء شامل ۳۸۰ زندگی نامه پزشکان است، که با پزشکان یونان قدیم و رم و هند شروع می شود. وی سپس زندگی نامه ی پزشکان دوره های بعد تا زمان خودش را می آورد.
زندگی نامه ها بر اساس نسل (طبقات) و همچنین، کشوری است که این پزشکان در آن زندگی می کردند.
او همچنین، از بسیازی از عالمان و ادیبان که پزشکان برجسته ای نبودند، ولی به دلیل موفقیت هایشان به عنوان شاعر، صوفی یا……. تجلیل می شدند اخباری را ضبط کرده است.