نواختر یا نوا، ستاره ای است که درخشش آن به طور ناگهانی افزایش می یابد و پس از چند ماه به حالت اول باز می گردند.
در برخی از ستارگان، پس از میلیون ها سال درخشش مداوم، ناگهان تغییری به وجود می آید، این تغییر غیر قابل پیش بینی است، به طوری که درخشش ستاره در عرض چند ساعت یا چند روز حدود ۱۰ هزار برابر بیشتر می شود.
در چنین حالتی، این گونه به نظر می رسد که ستاره ای جدید در آسمان پدیدار شده است.
این افزایش درخشندگی در اثر انفجار مقدار کمی از مواد موجود در ستاره احتمالا کمتر از صد هزارم مواد موجود در آن صورت می گیرد. این مواد به محض انفجار به صورت توده ای گاز درخشان در سطح خارجی ستاره گسترش می یابند.
عمر نواختر
یک نواختر ظرف چند ساعت یا چند روز به حداکثر درخشش خود می رسد، سپس با گذشت چند هفته یا چند ماه به حالت طبیعی خود باز می گردد.
کاهش میزان درخشندگی، یکنواخت نیست و دستخوش تغییر می شود، پس از چند سال درخشش بقایای نواختر ثابت می شود و ممکن است بتوان ابری از گاز را که با سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ثانیه در حال گسترش و حرکت است را بتوان دید.
برخی از نواخترها بیش از ۱ بار پدید می آیند، در کهکشان راه شیری هر ساله ۲۰ الی ۳۰ نواختر پدیدار می شود که عدد قابل توجهی است.
درخشش یک نواختر ۱۰ هزار الی ۱ میلیون برابر درخشش نور خورشید است .
مقدار انرژی که از چنین چیزی ساطع می شود، برابر است با انرژیی که خورشید در طول ۱۰ هزار سال تولید می کند.
اگر خورشید به یک نواختر تبدیل شود، کره زمین در عرض چند ساعت یا چند روز از بین می رود.
البته چنین احتمالی وجود ندارد، زیرا ستارگانی که ۱/۴ الی ۳ برابر خورشید جرم دارند می توانند به صورت نواختر در آیند.
ابر نواختر چیست؟
ابر نواختر، نوعی نواختر بسیار عظیم است، درواقع ابر نو اختر در اثر انفجار ستاره متراکمی که عمر آن به پایان رسیده است، به وجود می آید.
درخشش ابر نواختر به اندازه ای زیاد است که در تمام کهکشان دیده می شود.
بقایای ابر نواختری را که در سال ۱۵۰۴ میلادی پدیدار شد، هنوز هم می توان در فضا مشاهده کرد، که تقریبا هر ۳۰۰ سال یک بار یک ابر نواختر پدید می آید.