امروزه، وقتی از <شیر> سخن می گوییم معمولا از آن شیر گاو به ذهن ما می آید. زیرا بیشتر شیری را که انسان مصرف می کند از همین حیوان است. با اینوصف، شیر سایر حیوانات نیز در سرار دنیا مورد استفاده قرار می گیرد.
شیر بز در کشور های کناره دریای مدیترانه مصرف فراوان دارد. شیر گوزن به عنوان غذا در شمال اروپا مصرف فروان دارد.
راستی از چه هنگام بشر شروع به نوشیدن شیر حیوانات کرد؟ و چه هنگام آنرا برای تولید محصولاتی چون کره و پنیر بکار برد؟
پاسخ این سوال را هنوز کسی نیافته است. چه این موضوع به ما قبل تاریخ مربوط می شود.
گویا هزاران سال پیش، مردمی که رمه های خود را در دشتهای سرسبز آسیا می چراندند غذایشان مقداری شیر ترشیده، پنیر و چیزی شبیه به کره بوده.
در کتابهای مقدس سخن از شیر بسیار رفته است.
هابیل، فرزند آدم، رمه ای از گوسفند داشت. بنابراین، گویا از شیر آنها نیز خود استفاده می کرد.
دورترین اشاره ای که در تورات نسبت به شیر رفته، موضوع پیشگویی یعقوب در سال 1700 پیش از میلاد است. یعقوب می گفت: <دندانهای یهودا به وسیله شیر سفید خواهد شد>.
کنعان نیز سرزمینی بود که در 1500 سال پیش از میلاد، شیر و عسل در آن به وفور یافت می شد.
در سخنان ایوب نیز اشاره ای به پنیر رفته است. در تمام این موارد طوری از شیر سخن رانده شده که گویی شیر حتی از مدتها پیش از آن زمانها نیز پوسته مورد مصرف بشر بوده است.
شاید چنین گمان کنید که «شیر خشک» و «شیر غلیظ» از فرآورده های زمان ماست. ولی تاریخ می گوید تاتارها در سال 1200 به هنگام حمله ی چنگیز شیر را آنگونه غلیظ می کردند که به صورت خمیر درآمد.
شاید آنها شیر خشک را هم درست می کرده، با آن خود را تغذیه می کردند.
نخستین اجازه ی رسمی برای خشکاندن شیر، به منظور تولید شیر خشک، به سال 1856 صادر شد. شیر خشک بیشتر توسط سربازان در جنگ های داخلی امریکا مصرف می شد.
حدود 87% شیر گاو را آب تشکیل می دهد. با این وصف 13 % باقیمانده ی آن است که این همه مواد سرشار از کلسیوم، پروتئین و ویتامین آ و ب را در بر گرفته است.
منبع: کتاب به من بگو چرا – جلد 2