سرعت صدا چقدر است؟

هر وقت صدایی تولید می شود، جسمی در جایی در حال ارتعاش می باشد و چیزی سریعا” به عقب و جلو حرکت می کند. صدا بواسطه ی ارتعاش اجسام بوجود می آید.

ولی صدا باید درون چیزی حرکت نماید، یعنی چیزی مورد لزوم است تا صدا را از منبع تولید خود به گوش شنونده برساند. این را به نام واسطه می خوانند. واسطه عملا” می تواند هر چیزی باشد، هوا، آب، جسم، حتی زمین. سرخپوست ها عادت داشتند گوش خود را به زمین بچسبانند که صداها را از فاصله دور بشنوند.

اگر واسطه نباشد صدا هم نیست. اگر تولید خلاء نمائید، بطوری که هیچ هوا یا سایر مواد در آن نباشد، صدا در درون آن نمی تواند حرکت کند. دلیل این موضوع چنین است که صدا به صورت موج حرکت می نماید. اجسام مرتعش سبب می شوند که مولکول ها و ذرات اجسام نزدیک به آنها هم به ارتعاش درآیند. هر ذره حرکت را به ذره ی مجاور خود منتقل می نماید و نتیجه ی آن امواج صدا می شود. چون واسطه ای که صدا از درون آن عبور می کند متغیر است، مانند چوب، هوا یا آب، واضح است که صدا هم با سرعتهای مختلف حرکت می کند. بنابراین، وقتی پرسیده می شود سرعت صدا چقدر است، بایستی پرسید در چه واسطه ای؟

سرعت صدا در هوا در حدود 1100 پا در ثانیه (750 مایل در ساعت) می باشد. اما این در صورتی است که درجه حرارت 32 درجه فارنهایت باشد. همین که حرارت زیادتر شود، سرعت صوت هم زیاد می گردد.

صدا در آب خیلی بیشتر از هوا سرعت دارد. وقتی درجه حرارت آب 46 درجه فارنهایت باشد، سرعت صدا درون آن 4708 پا در ثانیه، یا 3210 مایل در ساعت است.

در فولاد سرعت صوت 11160 مایل در ساعت می باشد.

ممکنست تصور کنید صدای بلند از صدای ضعیف تندتر حرکت می نماید، ولی این حقیقت ندارد. سرعت صوت هیچ بستگی با زیر یا بمی صدا هم ندارد. سرعت صوت بستگی به واسطه ای دارد که درون آن حرکت می کند.

اگر می خواهید آزمایش جالب توجهی با صدا انجام دهید، وقتی در آب ایستاده اید دو سنگ را بهم بزنید، بعد بروید زیر آب و دو مرتبه این دو سنگ را بهم بزنید، حیرت خواهید کرد که چقدر صدا در آب بهتر از هوا حرکت خواهد نمود.

منبع: کتاب به من بگو چرا – جلد 7

پاسخی بدهید